Prawidłowa higiena psychiczna jest kluczem dla dobrego zdrowia psychicznego. Regularne stosowanie jej zdrowych zasad, może zapobiec wielu zaburzeniom psychicznym, redukować poziom stresu, poprawiać nastrój i motywację do działania.
W tym artykule omówiłem główne filary prawidłowej higieny psychicznej, oraz sposoby dbania o zdrowie psychiczne i samopoczucie, jako kluczowy element zdrowych nawyków życiowych.
Higiena psychiczna to zespół działań, nawyków i technik mających na celu dbanie o zdrowie psychiczne, redukcję stresu, zapobieganie zaburzeniom psychicznym oraz poprawę dobrostanu i komfortu życia. Obejmuje ona zarówno dbanie o siebie na poziomie fizycznym, jak i psychicznym.
Filarami zdrowej higieny psychicznej są:
Regularne stosowanie prawidłowych zasad higieny psychicznej przynosi wiele korzyści:
Warto więc poświęcać regularnie uwagę i czas na rozwijanie dobrych nawyków z zakresu szeroko pojętej higieny psychicznej.
Nasz mózg, podobnie jak mięsień, wymaga stałego treningu, aby utrzymywać go w dobrej kondycji. Pobudzanie i stymulowanie umysłu powoduje m.in.:
Szybszą neurogenezę – powstawanie nowych połączeń nerwowych i komórek mózgowych, co usprawnia procesy myślowe.
Lepszą pamięć i koncentrację – trening funkcji kognitywnych zwiększa efektywność uczenia się i przyswajania informacji.
Większą kreatywność – stymulowany mózg lepiej kojarzy fakty i łatwiej generuje nowe pomysły.
Opóźnienie procesów neurodegeneracyjnych – aktywizacja umysłu spowalnia utratę sprawności intelektualnej.
Na aktywność intelektualną składa się: rozwiązywanie łamigłówek i krzyżówek, nauka i czytanie fachowej literatury, podejmowanie nowych wyzwań zawodowych, otwieranie się na nową wiedzę z zakresu nauki, kultury i sztuki.
Stres i chroniczne napięcie osłabiają nasz organizm. Techniki relaksacyjne pomagają w obniżeniu stresu i niepokoju, tym samym wzmacniając odporność psychiczną. Do najbardziej efektywnych technik należą:
Regularne stosowanie technik relaksacyjnych dodatkowo przeciwdziała wypaleniu zawodowemu, pozwala lepiej radzić sobie z emocjami i stresem. Warto poświęcać na nie chociaż 20-30 minut dziennie.
Dzięki medytacji możemy lepiej poznać siebie i swoje emocje. Do najpopularniejszych form należą:
Podczas snu zachodzi wiele kluczowych procesów, zapewniających prawidłowe działanie mózgu i optymalizację procesów poznawczych.
Co zrobić, aby poprawić higienę i jakość snu?
To tylko niektóre zasady zdrowej higieny snu, które pozytywnie wpływają na nasze funkcje poznawcze i samopoczucie.
Właściwie skomponowana i zdrowa dieta dostarcza składników niezbędnych do prawidłowej pracy mózgu oraz reguluje związane z nim neuroprzekaźniki (m.in. serotoninę). Kluczową rolę odgrywają:
Należy też redukować używki, cukier i wysoko przetworzone pożywienie, które działają pro-zapalnie. Dobre nawyki żywieniowe poprawiają nastrój i funkcje poznawcze.
Aktywność fizyczna nie tylko wzmacnia ciało, ale też pozytywnie działa na mózg. Ćwiczenia pobudzają wydzielanie szeregu hormonów, które poprawiają nastrój, motywację i radzenie sobie ze stresem. Należą do nich:
Endorfiny – hormony szczęścia o działaniu podobnym do morfiny, które zmniejszają odczuwanie bólu i dają uczucie euforii.
Serotonina – reguluje nastrój, apetyt i rytm dobowy; jej niedobór może prowadzić do depresji. Ruch pobudza wydzielanie serotoniny.
Dopamina – zwana hormonem nagrody, odpowiada m.in. za system motywacji i przyjemności w mózgu.
Aby regulować poziom dobrostanu psychicznego, zaleca się:
Regularny wysiłek redukuje stres, poprawia sen i samopoczucie.
Zainteresowania dodają sensu naszym działaniom i pozytywnie wpływają na wiele aspektów zdrowia. Dzieje się tak dlatego, że pasje:
Motywują do aktywności – skupienie uwagi i zaangażowanie przynosi energię i chęć do działania.
Redukują stres – „zanurzenie się” w naszych ulubionych zajęciach obniża poziom stresu.
Dostarczają satysfakcji i radości – osiąganie postępów i doświadczanie przyjemności z zajęć samo w sobie poprawia nastrój.
Pobudzają kreatywność – realizowanie hobby, w którym się spełniamy, łatwiej przychodzi nam łączenie faktów i generowanie pomysłów.
Dlatego tak ważne jest, aby po pracy odnajdywać czas na rozwijanie własnych zainteresowań – mogą to być zarówno działania twórcze, sport, nauka, jak i rozwój duchowy.
Jako istoty społeczne mamy podstawową potrzebę przynależności i bliskości. Dobre relacje z innymi dają:
Wsparcie emocjonalne – bliscy zapewniają poczucie bezpieczeństwa i akceptacji, możemy dzielić z nimi swoje problemy.
Silniejsze poczucie własnej wartości – bycie docenianym i szanowanym buduje wiarę we własne możliwości.
Sensem są także grupy wsparcia dla osób zmagających się z podobnymi problemami zdrowia psychicznego lub trudną sytuacją życiową.
Warto pielęgnować relacje z bliskimi – wspólny czas, rozmowy, zainteresowanie swoimi sprawami. Troszcząc się o innych, dbamy też o siebie.
Ważnym elementem prawidłowej higieny psychicznej jest unikanie szkodliwych używek, które negatywnie wpływają zarówno na zdrowie fizyczne, jak i psychiczne. Mam tu na myśli przede wszystkim:
Wyroby tytoniowe – palenie papierosów zwiększa ryzyko chorób nowotworowych i układu krążenia, a dym tytoniowy zawiera substancje psychoaktywne uzależniające i toksyczne dla mózgu.
Alkohol – nawet w niewielkich ilościach zaburza funkcje poznawcze, a nadużywanie prowadzi do uszkodzeń mózgu; alkoholizm często idzie w parze z depresją i zaburzeniami osobowości.
Narkotyki i dopalacze – powodują uzależnienia, psychozy, zaburzenia nastroju i osobowości; mogą trwale uszkodzić mózg oraz być przyczyną samobójstw.
Unikając tych używek dbamy o zdrowie mózgu, sprawność umysłu i równowagę psychiczną. Wspiera to ogólną higienę psychiczną.
W jaki sposób higiena psychiczna może przyczynić się do dłuższego życia? Badania wskazują na istnienie silnej korelacji między dobrostanem psychicznym a długowiecznością. Wynika to m.in. z:
Odpowiednia higiena psychiczna to także lepsza jakość życia na starość – zachowanie sprawności intelektualnej i samodzielności na dłużej. Warto więc o nią dbać.
Jak poprawić funkcje poznawcze?
Regularne ćwiczenie funkcji poznawczych poprzez trening pamięci, uwagi lub logicznego myślenia wzmacnia sprawność umysłu.
Jak szybko zredukować stres?
Oddychanie brzuszne, medytacja i aktywność fizyczna pomagają szybko obniżyć poziom stresu.
Co poprawia odporność psychiczną?
Techniki relaksacyjne i ćwiczenia uważności budują odporność psychiczną.
Jaka dieta jest dobra dla mózgu?
Dieta z dodatkiem kwasów omega-3, witamin z grupy B, magnezu, potasu i antyoksydantów wzmacnia mózg.
Jak poprawić jakość snu w domu?
Regularne godziny snu, ciemność w sypialni, unikanie ekranów przed snem i relaks przed snem poprawiają sen.
Jakie ćwiczenia poprawiają nastrój?
Aktywności aerobowe jak bieganie, jazda na rowerze czy taniec zwiększają wydzielanie hormonów szczęścia.
Jak zbudować poczucie własnej wartości?
Wyznaczanie i realizacja osiągalnych celów buduje poczucie kompetencji i własnej wartości.
Jak dbanie o zdrowie psychiczne wpływa na długość życia?
Badania pokazują, że dbanie o zdrowie psychiczne wiąże się ze zdrowszym stylem życia i dłuższym życiem.
Jak zadbać o relacje nie mając czasu?
Można zadbać o relacje np. przez wspólną kolację czy rozmowę przed snem – liczy się jakość czasu.
Jak odnaleźć swoje pasje i zainteresowania?
Eksperymentowanie z nowymi aktywnościami i wyjście ze strefy komfortu pomaga odkryć pasje.
Pierwotna cena wynosiła: 499.00zł.399.00złAktualna cena wynosi: 399.00zł.
